Gastronomi,  Turizm

VAN KAHVALTISI

Halen Erciş Ziraat Odası Başkanı, Van ili Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği Başkanı, Tüm Köy ve Mahalle Muhtarları Derneği Genel Başkanı ve TÜDKİYEB Genel Başkanı olarak görevlerini sürdüren Sayın Nihat Çelik, coğrafi işaret tescil belgeli “Van Kahvaltısı”nı ve küçükbaş hayvan sektörünü Gastrotourism Turkey okuyucularına değerlendirdi.

Van Kahvaltısı

Van kahvaltısı, Van iline özgü ve çok çeşitli, doğal ürünlerden oluşan yurt çapında meşhur bir kahvaltı türüdür.

  • Van ilinin İpek Yolu güzergâhında olması, bölgede kahvaltı geleneğinin oluşmasında büyük rol oynamıştır.
  • Van kahvaltı sofrasının özelliği yiyeceklerin tamamen doğal ürünlerden oluşmasıdır.
  • Van kahvaltısının bir diğer özelliği ise bol çeşit içermesidir. Sıradan kahvaltıların aksine sofrada yaklaşık 40 çeşit ürün bulunur.

Kahvaltı sofrasında;

Hakiki Van balı, yoğurt kaymağı, süt kaymağı, yayık tereyağı, cacık, otlu peynir, örme peynir, beyaz peynir, kavurmalı-sucuklu yumurta, zeytin, murtuğa, kavut, gencirundan meydana gelir. Taze demlenmiş semaver çayının yanında yöredeki otlarla beslenen keçi ve koyun sütü de tadına bakmak üzere hazır bulunur.

Van kahvaltısında sucuklu yumurta ya da tereyağlı kavurmalı yumurta, kahvaltının özünü oluşturur ve kahvaltının olmazsa olmazı olarak sayılır. Yörede, ufak ayrıntılar lezzetin en önemli unsurlarını oluşturur; tüm bunlar bakır kaplarda Van’ın doğal tereyağı ile hazırlanır.

Küçükbaş Hayvancılığımızın Durumu ve Küçükbaş Hayvan Sayısı Et Üretimi

Bilindiği gibi bugün dünyada ve ülkemizde yaşanan COVİD-19 salgını sağlıklı gıda ihtiyacını çok daha önemli hale getirmiştir. Bu nedenle koyun ve keçiden elde edilen besinlerin dengeli ve sağlıklı beslenmede önemi daha iyi anlaşılmıştır. Türkiye’de küçükbaş hayvan yetiştiriciliği büyük oranda düşük verimli ırklarla meralar ve otlaklar kullanılarak en az yem girdisiyle yapılan ekstansif bir yapıya sahiptir. Aynı zamanda insanımızın geçim kaynaklarından biri olarak tarımsal ekonomide önemli bir yer bulmuş ve milyonlarca insanın geçim kaynağı olmuştur. Ülkemiz sahip olduğu ekosistem ve habitat çeşitliliği nedeniyle birçok bitki türünün oluşturduğu zengin fauna, özellikle gıda güvenliği açısından küçükbaş hayvancılığımızı avantajlı hale getirmiştir. Bu avantajın iyi değerlendirildiği ülkemizde küçükbaş hayvan sayımız önemli ölçüde artmış, son bir yıllık dönemde ise yüzde 12’lik artışla 54.1 milyona ulaşmıştır. Ülkemiz bu sayılarla Avrupa’da 1 inci, dünyada ise 9 uncu sıradaki yerini korumaktadır.

Küçükbaş hayvan varlığımızın yaklaşık olarak 42 milyonu koyun, 12 milyon keçidir. İnsanlarımızın sağlıklı ve dengeli beslenmesi ile daha uygun fiyatlarla et tüketmesi son derece önemlidir. İthalata gerek kalmadan kırmızı et açığının kapatılması açısından küçükbaş hayvancılık bu ülkenin sigortası ve milli meselesidir.

Ülkemizin toplam 1.2 milyon ton kırmızı et üretimi içerisinde küçükbaşın payı yüzde 22’lik oranla 264 bin tondur.

Koyun keçi sütünün Faydaları

Mera ve yaylalarda doğal beslenen küçükbaş hayvanların, eti ve sütü çok güçlü bir besin maddesidir. Süt, içerdiği protein, karbonhidrat, yağ, mineraller ve vitaminler ile bebeklerden yaşlılara kadar tüm insanların beslenmesinde çok önemli bir yere sahiptir.  Özellikle keçi sütü yüzyıllardan beri araştırmalara konu olmuştur. Öyle ki, ünlü Hekim Hipokrat bile keçi sütünün yararlarını vurgulamıştır. Keçi sütünün içerdiği protein ve yağ moleküllerinin daha küçük ve daha kolay parçalanabilir bir yapıda olması sebebiyle, sindirimi kolaylaştırmakta, bu nedenle bebeklerin beslenmesinde kullanılabilmektedir. Ayrıca içerdiği protein, vitaminler ve mineraller ile keçi sütü, anne sütü kadar değerlidir. Ülkemizin toplam yaklaşık 21 milyon ton süt üretimi içersinde küçükbaştan elde edilen sütün miktarı 2 milyon tondur.

Sağlıklı bir yaşam için koyun ve keçi sütü ile bunlara ilişkin ürünlerin beslenme rutinine kazandırılması gerekir. Bilhassa salgın döneminde hastalıklarla mücadele edebilmek için organik gıdalara yöneldik. Koyun sütü yüksek miktarda antioksidan içerir. Bu sayede kemik ve diş dokusunu güçlendirir, enfeksiyonlara ve cilt hastalıklarına iyi gelir. Keçi sütü ise astım, alerji, deri hastalıkları, yorgunluk, baş ağrısı gibi şikayetler için doğal bir ilaçtır. Laktoza karşı intoleransı olanlar keçi sütü ve keçi sütünden yapılan peynir, yoğurt gibi ürünleri tercih edebilir. Faydaları saymakla bitmeyen koyun ve keçi sütü bağışıklık güçlendiricidir, tedavi edici özelliği vardır.

Bakanlığımız küçükbaş hayvancılığa büyük önem vermiştir. Öncelikle yasal düzenlemeler yapılmış, koyun keçi yetiştiriciliği destekleme kapsamına alınmış, damızlık koyun keçi birliklerimizin bakanlıkla iş birliği ve koordineli çalışmaları sonucu küçükbaş hayvan varlığımız son yıllarda artışlar göstermiş, küçükbaşta et ve süt veriminin artırılmasına yönelik ıslah çalışmaları devam etmektedir.

 

Nihat Çelik

TÜDKİYEB GENEL BAŞKANI

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

ArabicEnglishFrenchGermanTurkish